Kupując mieszkanie, zwracamy uwagę na jego cenę, metraż czy układ pokoi. Wielu potencjalnych kupców zapomina jednak, że na wartość nieruchomości nie wpływają wyłącznie kwestie techniczne. Warto spojrzeć na tę inwestycję nieco szerzej – czy wiesz, że jakość życia w danym lokalu może zależeć również od ładu architektonicznego? Sprawdź, co to oznacza w praktyce.
Czym właściwie jest ład architektoniczny?
W mediach, artykułach i opracowaniach naukowych często można usłyszeć lub przeczytać o ładzie przestrzennym, jednak pojęcie ładu architektonicznego jest wykorzystywane bardzo rzadko. Warto mieć świadomość, że nie są to synonimy, chociaż obie nazwy mają ze sobą wiele wspólnego.
Samo pojęcie ładu przestrzennego bywa źródłem konfliktów i nieporozumień, ponieważ nie można uzyskać jednoznacznej odpowiedzi na to, jakie założenia urbanistyczne i ruralistyczne określają jego wartość. Ważne aspekty ładu przestrzennego to cechy kompozycyjno-estetyczne oraz potrzeba tworzenia harmonijnej całości. Jest to stan uporządkowania przestrzeni, uwzględniający uwarunkowania społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne zrównoważonego rozwoju.
Ład architektoniczny to zdecydowanie węższe i bardziej szczegółowe pojęcie, które odnosi się głównie do zespołów budynków albo pojedynczych obiektów, a dokładniej do ich proporcji, kształtu, elewacji, kolorystyki itp. Ład architektoniczny skupia się na tym, aby powstająca zabudowa była estetyczna, harmonijna i dobrze wpisywała się w otoczenie. Ład architektoniczny jest częścią ładu przestrzennego, jednak nie są to pojęcia tożsame.
Dlaczego ład architektoniczny ma znaczenie przy zakupie mieszkania?
Poszukując mieszkania, inwestorzy zwracają uwagę przede wszystkim na jego cenę, standard, liczbę pokoi, metraż czy lokalizację. Zdecydowanie rzadziej potencjalni kupcy myślą o tym, czy dany budynek dobrze wpisuje się w okoliczny ład architektoniczny. O tej kwestii często się zapomina, chociaż ma ona wpływ na komfort życia w danej nieruchomości. W ramach tej kategorii można rozpatrywać kilka kwestii, między innymi:
- Czy budynek, w którym znajduje się mieszkanie, jest ocieplony i odnowiony?
- Czy blok mieszkalny jest spójny z otoczeniem (taka sama elewacja, proporcje itp.)?
- Czy inne bloki nie znajdują się zbyt blisko interesującego nas budynku mieszkalnego?
- Czy w otoczeniu bloku znajdziemy sklepy oraz najważniejsze punkty usługowe?
- Czy w sąsiedztwie budynku wydzielono strefę rekreacji dla mieszkańców osiedla?
Ład architektoniczny skupia się nie tylko na kwestiach estetycznych, czyli prywatnych odczuciach inwestora co do tego, czy budynek i okolica są ładne, ale także uwzględnia funkcjonalność otoczenia. Warto zdecydować się na zakup mieszkania w nowym lub zadbanym bloku (ze względu na wygodę i wyższą wartość nieruchomości) oraz wybrać okolicę, która gwarantuje poczucie prywatności, a zarazem pozwala na łatwe zaspokojenie typowych potrzeb mieszkańców.
Przykłady dobrego i złego ładu architektonicznego – na co zwrócić uwagę?
Polskie miasta są doskonałym dowodem na to, że ład architektoniczny może odgrywać ważną rolę w codziennym życiu mieszkańców. Stylistyka dobrze zaprojektowanych osiedli jest spójna – dominuje tu zbliżona, raczej stonowana kolorystyka, budynki mają takie same proporcje, a przestrzeń wspólna została zaplanowana w logiczny sposób. Doskonałym ładem architektonicznym cechują się niektóre osiedla bloków z wielkiej płyty, które w ciągu pięćdziesięciu lat przeszły niezbędną modernizację. Innym przykładem wartym uwagi są zrewitalizowane kamienice w centrach miast, gdzie zabudowa doskonale współgra z okoliczną infrastrukturą.
Niestety, w niektórych miejscowościach ład architektoniczny jest mocno zaburzony za sprawą chaotycznej zabudowy powstającej bez żadnego planu. Zmorą większych miast są na przykład nowoczesne wieżowce powstające w sąsiedztwie starych, zaniedbanych kamienic, a także renowacja budynków bez jednej, spójnej koncepcji. Okolica pełna kontrastów fatalnie wpływa na doznania estetyczne mieszkańców i może wprowadzać chaos. Przez brak odpowiedniego planowania mieszkańcy częściej borykają się z problemami ze znalezieniem miejsc parkingowych, mniejszym poczuciem bezpieczeństwa czy brakiem prywatności – na przykład w momencie, gdy tuż przed ich blokiem wyrasta ogromny apartamentowiec.
W jaki sposób ład architektoniczny wpływa na komfort życia mieszkańców?
Przed zakupem mieszkania warto przyjrzeć się nie tylko jego wnętrzu, ale także całemu budynkowi i jego najbliższej okolicy, ponieważ to, w jakim otoczeniu mieszkamy, ma ogromny wpływ na codzienne życie. Co więcej, estetyka osiedla może wpływać na wzrost lub spadek wartości danego mieszkania, a także decydować o zainteresowaniu ofertą sprzedaży albo wynajmu nieruchomości.
W jaki sposób ład architektoniczny może wpływać na życie mieszkańców? Okazuje się, że ma on kluczowe znaczenie w kwestii bezpieczeństwa, a często także samopoczucia psychicznego i zdrowia. Tylko przemyślana architektura zwraca uwagę na dobry dostęp do światła dziennego, świeżego powietrza czy terenów zielonych, gdzie mieszkańcy mogą spędzać czas wolny. Ład architektoniczny przyczynia się do budowania więzi sąsiedzkich oraz poczucia przynależności, co jest zjawiskiem mogącym wpływać na zadowolenie z życia w danej okolicy.
Chaotyczna zabudowa przynosi odwrotne efekty. Budynki, które stoją zbyt blisko siebie, ograniczają dostęp do światła dziennego, a osiedla pozbawione ładu architektonicznego bardzo często okazują się nieodpowiednie dla dzieci, seniorów czy osób niepełnosprawnych. Przez źle rozplanowaną zabudowę dochodzi do licznych podziałów między mieszkańcami, co skutkuje społeczną izolacją i negatywnie odbija się na jakości życia.
Ład architektoniczny a ekologia – zadbane środowisko to przyjemniejsze życie!
Ład architektoniczny we współczesnym wydaniu powinien uwzględniać także kwestie ekologiczne, które mają znaczący wpływ nie tylko na ochronę środowiska, ale także na komfort życia mieszkańców. Ład architektoniczny, poza estetycznymi i funkcjonalnymi kwestiami, skupia się na tym, by powstające i istniejące już budynki oraz infrastruktura wpisywały się w zasady zrównoważonego rozwoju. Nowoczesne osiedla często projektowane są z myślą o energooszczędności, wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, retencji wody deszczowej czy tworzeniu terenów zielonych. Dlaczego warto zamieszkać w takim miejscu? Obecność trawników, drzew i krzewów obniża temperaturę w mieście i poprawia jakość powietrza.
Dbanie o ład architektoniczny, który uwzględnia także kwestie ekologii, przynosi mieszkańcom wymierne korzyści. Dobrze zaprojektowane, nowoczesne budynki mogą być tańsze w utrzymaniu – wpływają na to na przykład niższe koszty ogrzewania oraz energii elektrycznej. Oznacza to, że osoby żyjące w takich obiektach – przynajmniej w teorii – powinny wydawać mniej pieniędzy na cele mieszkaniowe. Przy zakupie nieruchomości warto więc zwrócić uwagę na to, czy deweloperzy stosują rozwiązania proekologiczne. W przypadku starszych budynków troska o aspekty ekologiczne jest zdecydowanie mniejsza, chociaż niektóre obiekty przechodzą stopniową modernizację tak, aby życie w nich było tańsze i bardziej komfortowe.
Bilbliografia:
M. Woźniak, Ład przestrzenny jako paradygmat zrównoważonego gospodarowania przestrzenią, Białostockie Studia Prawnicze, z. 18, 2015, s. 167-182,
L. Kozłowski (red.), Ład przestrzenny w województwie kujawsko-pomorskim. Diagnoza z założeniami programu jego kształtowania, Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu we współpracy z Wydziałem Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 2016,
A. Lis, Struktura przestrzenna i społeczna terenów rekreacyjnych w osiedlach mieszkaniowych Wrocławia z lat 70.-80. ubiegłego stulecia, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.
OBSERWUJ NAS: