Licencja pośrednika nieruchomości
Sprzedaż, zakup, a nawet najem nieruchomości to przedsięwzięcia poważne, wymagające znajomości rynku, realiów ekonomicznych oraz przepisów prawa, w tym także prawa podatkowego. Ponadto dokonywanie tych czynności wiąże się najczęściej z dużym nakładem pracy i zaangażowaniem czasowym. Nie każdy właściciel sprzedawanej lub wynajmowanej nieruchomości albo osoba poszukująca nieruchomości w celu jej zakupienia lub wynajęcia ma realną możliwość osobistego zajmowania się wyszukiwaniem potencjalnych kontrahentów. Część tych czynności można zatem zlecić osobom zajmującym się nimi zawodowo, tzn. pośrednikom w obrocie nieruchomościami.
Czy pośrednictwo w obrocie nieruchomościami wymaga licencji?
Przed wejściem w życie tzw. ustawy deregulacyjnej (tj. Ustawa z 13.6.2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów) definicja pośrednika w obrocie nieruchomościami zawarta była w art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ugn). Według tego przepisu pośrednikiem w obrocie nieruchomościami była osoba fizyczna posiadająca odpowiednią licencję zawodową. Tytuł zawodowy pośrednika w obrocie nieruchomościami podlegał ochronie prawnej. Z definicji tej wynikało jednoznacznie, że działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami traktowana była przez ustawodawcę jako działalność zawodowa.
Zgodnie z art. 8 pkt 7 oraz 11 ustawy deregulacyjnej skreślono ww. art. 179 ung i większość dalszych przepisów dotyczących pośredników w obrocie nieruchomościami – w tym zlikwidowano obowiązek posiadania stosownych licencji zawodowych u pośredników nieruchomości.
Jednocześnie, 1 września 2017 r. do ustawy o gospodarce nieruchomościami dodany został art. 179a, według którego pośrednikiem w obrocie nieruchomościami może być wyłącznie przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Powyższa definicja przesądziła jednoznacznie, że w obecnym porządku prawnym pod pojęciem pośrednictwa w obrocie nieruchomościami należy rozumieć działalność gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę.
Podsumowując, ustawa deregulacyjna od 01 stycznia 2014 r. zderegulowała zawód pośrednika w obrocie nieruchomościami. Od tego czasu nie jest wymagane posiadanie licencji pośrednika nieruchomościami, aby móc wykonywać zawód pośrednika nieruchomościami.
Niemniej, zgodnie z nowym art. 179a ugn pośrednikiem w obrocie nieruchomościami może być wyłącznie przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Obowiązkowe ubezpieczenie OC pośrednika w obrocie nieruchomościami
Dodać należy, że pośrednik w obrocie nieruchomościami zobowiązany jest do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem pośrednictwa. Jeżeli pośrednik wykonuje czynności przy pomocy innych osób, działających pod jego nadzorem, podlega on również ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tych osób.
Ustawa nakłada na pośrednika obowiązek załączenia do umowy pośrednictwa kopii dokumentu potwierdzającego posiadanie ubezpieczenia OC. Pośrednik zobligowany jest także do informowania stron umowy pośrednictwa o zmianach danych zawartych w tym dokumencie. W razie niedopełnienia tych obowiązków klient pośrednika ma prawo wypowiedzieć umowę pośrednictwa ze skutkiem natychmiastowym. Warunkiem skutecznego wypowiedzenia umowy jest uprzednie wezwanie pośrednika do przedłożenia brakującej kopii dokumentu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
Szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego pośredników, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną określił Minister Finansów w rozporządzeniu z 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami, które weszło w życie z dniem 1 maja 2019 r.
