Rozdzielność majątkowa małżeńska a zakup mieszkania
Zawarcie związku małżeńskiego niesie za sobą nie tylko zmiany w sferze prywatnej, lecz również istotne kwestie prawno-majątkowe. W świetle obowiązujących przepisów, większość par w Polsce korzysta z domyślnego ustroju wspólności majątkowej. Niemniej jednak, obowiązujące przepisy oferują alternatywę w postaci rozdzielności majątkowej, która pozwala na indywidualne zarządzanie finansami przez każdego z małżonków.
W naszym artykule przyjrzymy się bliżej mechanizmowi funkcjonowania rozdzielności majątkowej w kontekście zakupu nieruchomości przez małżeństwo. Szczególną uwagę poświęcimy popularnemu produktowi finansowemu – „Bezpiecznemu Kredytowi 2%„, który cieszy się dużym zainteresowaniem wśród młodych małżeństw.
Czym jest rozdzielność majątkowa?
Od dnia zawarcia związku małżeńskiego, cały wypracowany przez parę majątek staje się majątkiem wspólnym. Wyjątkiem są m.in. dobra, które jeden z małżonków otrzymał w spadku lub darowiźnie, prawa autorskie i prawa własności przemysłowej czy przedmioty służące do zaspokajania osobistych potrzeb – szczegółowe informacje w tym zakresie zawarte są w art. 31 i 32 KRiO. Jeśli małżonkowie chcą zrezygnować ze wspólności majątkowej, mogą – przed ślubem lub po zawarciu związku małżeńskiego – ustanowić rozdzielność majątkową.
Rozdzielność majątkowa to małżeński ustrój majątkowy (tzw. intrcyza). W przeciwieństwie do małżeńskiej wspólności majątkowej wskazuje, że każdy z małżonków posiada własny majątek i może dysponować nim w dowolny sposób. Małżonkowie mogą ustanowić rozdzielność w drodze wyroku sądu lub za pomocą aktu notarialnego (umowy), a ustrój ten obowiązuje od dnia jego ustanowienia.
Podstawę funkcjonowania ustroju małżeńskiej wspólności i rozdzielności majątkowej kształtują przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (KRIO).
Zakup mieszkania przy rozdzielności majątkowej
Jeśli małżonkowie zawarli umowę w której ustanowiono rozdzielność majątkową, to każdy
z nich ma prawo do dysponowania swoim majątkiem osobistym bez ograniczeń, a zatem zarówno jeden, jak i drugi małżonek może bez konieczności uzyskania zgody drugiego z nich samodzielnie nabyć mieszkanie. Co więcej, żaden z małżonków nie posiada w takim przypadku uprawnień do podjęcia czynności zmierzających do uniemożliwienia drugiemu przeprowadzenia transakcji obejmującej nabycie mieszkania.
W przypadku sporządzenia intercyzy, małżonkowie mają także prawo do wspólnego nabycia mieszkania w częściach ułamkowych (np. po ½ lub ¼ i ¾). W takim przypadku każdemu
z małżonków będzie przysługiwać prawo do zbycia swojego udziału osobie trzeciej lub obciążenia go (np. hipoteką) bez konieczności wcześniejszego uzyskania zgody drugiego małżonka. Ten rodzaj współwłasności ułatwia małżonkom dokonywanie czynności w stosunku do zakupionej przez nich nieruchomości.
Nic nie stoi na przeszkodzie aby małżonkowie, którzy podpisali intercyzę nabyli mieszkanie
w częściach równych (tj. połowa mieszkania należy do jednego małżonka, a połowa do drugiego), jak i w częściach różnych (np. 3/4 mieszkania należy do jednego małżonka, a 1/4 mieszkania do drugiego).
Zakup mieszkania na kredyt przy rozdzielności majątkowej
Jeśli małżonkowie z rozdzielnością majątkową chcą wspólnie zaciągnąć kredyt hipoteczny
i mają zdolność kredytową, sam fakt intercyzy nie będzie przeszkodą w uzyskaniu finansowania. W takim przypadku małżonkowie muszą ustalić procentowy podział własności nieruchomości. Standardowo wynosi on 50 do 50, lecz nie musi to być regułą. W takiej sytuacji banki traktują ich jako dwóch niezależnych kredytobiorców, a przy wyliczaniu zdolności kredytowej biorą pod uwagę dochody, zobowiązania i historię kredytową każdego z nich.
W przypadku, gdy małżonkowie, w których małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa zakupią na kredyt nieruchomość w różnej wielkości, wówczas ten małżonek, który nabywa większy udział może też wziąć na siebie odpowiedzialność za spłatę większej części kredytu, jeśli ma np. wyższe dochody i w większej mierze przyczynił się do nabycia nieruchomości.
Jeśli małżeństwo ma wspólny kredyt hipoteczny a rozdzielność majątkowa zostanie ustanowiona już w trakcie jego spłaty, z punktu widzenia banku nic się nie zmienia. Nadal oboje są odpowiedzialni za jego spłatę solidarnie. Jeżeli więc zaprzestaną spłaty rat, to bank będzie mógł dochodzić swoich roszczeń wciąż od obojga z nich.
Kredyt 2 % a zakup nieruchomości na kredyt przy rozdzielności majątkowej
Zważywszy na duże zainteresowanie tzw. „Bezpiecznym Kredytem 2%„, szczególnie wśród młodych małżeństw, należy dodać, że jeśli o „Bezpieczny Kredyt 2%” ma zamiar ubiegać się jeden z małżonków przy rozdzielności majątkowej, to warunek nieposiadania nieruchomości na własność musi spełnić także drugi małżonek.
